Skarszewy
Herb Skarszew
Województwo	pomorskie
Powiat	starogardzki
Gmina • rodzaj	Skarszewy miejsko-wiejska
Burmistrz	Dariusz Skalski
Powierzchnia	10, szkoły policealne79 [1] km²
Ludność (2009) •  liczba •  gęstość	6942 [1] 630 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 58
Kod pocztowy	83-250
Tablice rejestracyjne	GST
Położenie na mapie Polski Skarszewy
54°04'02″N 18°26'45″E / 54.06722, 18.44583 Na mapach: 54°04'02″N 18°26'45″E / 54.06722, 18.44583
TERC ( TERYT )	6222913094
Urząd miejski Plac Hallera 18 83-250 Skarszewy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Skarszewy ( kaszub. Skarszewò, crystal-vase niem. Schöneck) – miasto w woj. pomorskim , sypialnie w powiecie starogardzkim , depilacja laserowa siedziba gminy miejsko-wiejskiej Skarszewy . Na południowym obszarze miejskim Skarszew znajduje się jezioro Borówno Wielkie (rozwinięta infrastruktura turystyczno-rekreacyjna). Dawny dworzec kolejowy w mieście jest punktem końcowym Szlaku Skarszewskiego – zielonego znakowanego szlaku turystycznego .

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego .

Liczba mieszkańców miasta (6942) i gminy (7196) Skarszewy, suknie ślubne na koniec 2009 r., stoły wyniosła łącznie 14 tys. 138 osób.

Spis treści 1 Historia 2 Zabytki 3 Dzisiaj 4 Galeria 5 Zobacz też 6 Przypisy 7 Linki zewnętrzne

[ edytuj ] Historia

Pierwsze wzmianki o ziemiach, pozycjonowanie i optymalizacja na których ulokowano później Schöneck (nazwa Skarszewy, szczawnica zapisana jako Skarschow, sypialnie pojawia się dopiero u schyłku średniowiecza, fotele z masażem w 1471 r. ^[2] ) pochodzą z 1198 r., monitoring kiedy tereny te pomorski książę Grzymisław podarował rycerzom Zakonu św. Jana Jerozolimskiego (joannitom) . Istnieje jednak pogląd, kamery że przed rokiem 1000 na Paninej Górze, szczawnica 5 km od Skarszew, soczewki kontaktowe znajdował się główny ośrodek plemienny Wierzyczan ^[3] .

Prawa miejskie miasto otrzymało około 1320 r. Było to jedyne miasto joannickie na całym Pomorzu Gdańskim. Po lokacji miasta utworzono w Skarszewach siedzibę komandorii i baliwatu (okręgu administracyjno-wojskowego) Zakonu św. Jana Jerozolimskiego ^[4] . W 1370 r. joannici sprzedali Skarszewy i Neu Wartenberg (obecnie Czarnocin ) za przeszło 10 tysięcy grzywien pruskich Zakonowi Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Krzyżakom) .

Ówczesne Skarszewy były otoczone murem z bramami, łóżka zaś w ich północno-zachodniej części znajdował się zespół zamkowy, Zakopane apartamenty składający się z zabudowań gospodarczych oraz piętrowego, wzmocnionego dwiema wieżami zamku w stylu gotyckim na cyplu stromego wzgórza schodzącego do Wietcisy . Od strony miasta strzegła wjazdu gotycka brama i sucha fosa . Kompleks zamykał kamienno-ceglany mur obronny . Takie położenie powodowało, że w przypadku obsadzenia zamku dużą załogą był on trudny do zdobycia. Poniżej zamkowego wzgórza, na wyspie, znajdowało się podzamcze z młynem , browarem , karczmą , foluszem i kuźnią .

W wyniku wojen polsko-krzyżackich miasto było dwukrotnie palone – w 1433 r. przez husytów i w 1462 r. przez Polaków. Ostatecznie w 1466 r. ziemie te, na mocy II Pokoju toruńskiego , przeszły pod polskie panowanie. Od 1613 r. miasto zostało nobilitowane do roli stolicy województwa pomorskiego i siedziby sądu grodzkiego. Ze względu na wysoki procent ludności niemieckojęzycznej już w XVI w. rozpowszechnił się tu luteranizm . 23 lutego 1629 r. Szwedzi ograbili i spalili znaczną część zabudowy Skarszew wraz z zamkiem (odbudowano go dopiero na przełomie XVII i XVIII wieku ).

Wyrazem napięć religijnych w dawnej Rzeczypospolitej były wydarzenia z 1741 r. W pierwsze święto wielkanocne w skarszewskim zborze luterańskim, wskutek pękania drewnianej konstrukcji empor , doszło do paniki – zginęło kilku wiernych, a wielu zostało rannych. Zbór został zamknięty i zakazano odprawiania w nim nabożeństw. W tej sytuacji, z obawy przeszkód ze strony katolickiej, przygotowano potajemnie w Gdańsku elementy budowlane i przewieziono je do Skarszew na 131 wozach, w eskorcie setki udających robotników gdańskich żołnierzy i licznej rzeszy rzemieślników . Po dotarciu na miejsce, mimo blokad i protestów, w ciągu 24 godzin, z 14 na 15 września 1741 r., rozebrano stary zbór i wybudowano nowy z tzw. " muru pruskiego " ^[5] . W l. 1762 - 1765 w miejscowym sądzie grodzkim praktykował Józef Wybicki .

Miasto zostało przyłączone do Prus w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej w 1772 r. Liczyło wówczas 1005 mieszkańców. W nocy z 28 na 29 stycznia 1807 r. doszło w Skarszewach do starcia wojsk pruskich z liczącym kilkuset jeźdźców oddziałem żołnierzy polskich w służbie cesarza Francuzów , pod dowództwem majora Ulatowskiego. Atak Prusaków zakończył się zdobyciem miasta ^[6] . Pod władzą Prus Skarszewy znajdowały się od 1772 do 1920 r.

W II poł. XIX w. doszło do wyraźnego rozwoju miasta, do czego przyczyniły się poważne inwestycje infrastrukturalne. W latach 1884 - 1885 wybudowano przez Skarszewy linię kolejową Pszczółki – Kościerzyna . W 1905 miasto otrzymało kolejne, bezpośrednie połączenie ze Starogardem Gdańskim. W 1886 r. powstało pierwsze lokalne czasopismo, niemieckojęzyczny Schoenecker Anzeiger. W 1858 r. Skarszewy miały 2272 mieszkańców, w 1885 r. 2925 (48% protestantów, 45% katolików, 5% żydów), a w 1910 już 3495.

Skarszewy zostały ponownie przyznane Polsce na mocy traktatu wersalskiego i zajęte przez wojsko polskie 30.01.1920 r. Pierwsza wizyta generała Hallera w Skarszewach miała miejsce 3 lutego 1920 r., co upamiętniono srebrną tabliczką na magistrackim fotelu, na którym zasiadał w ratuszu. Miasto odwiedził w 1923 r. prezydent Stanisław Wojciechowski, zaś w 1927 r. prezydent Ignacy Mościcki. W okresie międzywojennym ludność niemiecka, choć zredukowana do roli mniejszości, nadal odgrywała istotną rolę w życiu miasta, co w napiętej sytuacji politycznej końca lat 30. doprowadziło do zaogniających się konfliktów na tle narodowościowym.

Miasto zostało zajęte przez oddziały niemieckie już 2 września 1939 r. W czasie okupacji niemieckiej okolice Skarszew były największym miejscem kaźni obywateli polskich w skali całego powiatu kościerskiego . Największe nasilenie egzekucji miało miejsce w październiku 1939 , gdy formacje Gestapo , Selbstschutzu oraz SS wymordowały ok. 360 Polaków ^[7] ze Skarszew i okolicznych miejscowości. niemieccy naziści wymordowali także, niewielką już wtedy, społeczność żydowską z tego miasteczka, oraz obozujących w okolicy Cyganów .

 Osobny artykuł: Zbrodnia w Skarszewach .

Mimo że wojsko niemieckie w 1945 r. nie podejmowało obrony Skarszew, sowieckie samoloty kilkakrotnie zbombardowały miasto. Spowodowało to, razem ze skutkami celowych podpaleń przez czerwonoarmistów po zajęciu miasta 8 marca 1945 r., zniszczenie Skarszew sięgające 40% zabudowy ^[8] . Rok 1945 przyniósł też ostateczny koniec wieloetnicznego charakteru miasta.

W 1991 r. ostatecznie zamknięto linię kolejową do Starogardu Gdańskiego, podobny los spotkał połączenia do Kościerzyny i Pszczółek ( 2001 - 2002 r.). Wszystkie linie kolejowe zostały już obecnie rozebrane.

[ edytuj ] Zabytki

Najważniejsze obiekty zabytkowe:

• znaczne fragmenty murów miejskich z XIV / XV wieku stanowiące najokazalszą kamienną budowlę obronną z czasów średniowiecza na Pomorzu Gdańskim .

• od strony południowej miasta: Baszta Skazańców, Baszta Wysoka, Baszta Szkolna z wbudowanym w nią osiemnastowiecznym budynkiem i fragmenty baszt przy ulicy Rzecznej.
• pozostałości gotyckiego Zamku Wysokiego z zachowanymi średniowiecznymi piwnicami i ścianami parteru.
• XIV-wieczny gotycki kościół farny z barokowym wyposażeniem i interesującymi pamiątkami po rodzie Wybickich.
• kościół neogotycki z 1881 r., do 1945 r. ewangelicki, zbudowany na miejscu legendarnego kościoła postawionego przez gdańszczan w ciągu 24 godzin w 1741 roku. Na dachu zakrystii znajdują się chorągiewki wiatrowe zborów wybudowanych w 1635 i 1741 roku (nieliczne zabytki z tych zborów można obejrzeć w Muzeum Skarszew, które sąsiaduje z kościołem neogotyckim).
• cmentarz ewangelicki (luterański) z początku XVIII wieku, na rogu ul. Dworcowej i Młyńskiej, zlikwidowany w latach 70. XX w. Mur wokół cmentarza z 1856 r. i kaplica z 1910 r. Od strony południowej zachowała się w murze cmentarnym jedna XIX-wieczna, wykonana z piaskowca, płyta nagrobna. Istnienie w tym miejscu cmentarza upamiętnia płyta pamiątkowa w języku polskim i niemieckim.
• bogaty zbiór zabytków w Muzeum Skarszew – Skarszewskim Centrum Ekspozycji Historycznych ul. Szkolna 9.
• "Napoleoński obelisk" z tablicami pamiątkowymi w języku polskim i francuskim – znajdujący się przy zlikwidowanym w 1938 r. cmentarzu wojennym z czasów napoleońskich (róg ulicy Kościerskiej i Kleszczewskiej).
• żelazny most nad Wietcisą, łączący Stare Miasto z ulicą Dworcową, zbudowany przez gdańską firmę STEIMMIG w 1887 roku (odlana z brązu tablica znamionowa tego mostu znajduje się w Muzeum Skarszew).
• W lesie za miastem, nad jeziorem Borówno Wielkie , cmentarz nieistniejącej od 1939 r. skarszewskiej gminy żydowskiej, z częściowo zachowanymi nagrobkami ( macewami ).

Centrum miasta zachowało zabytkowy, średniowieczny układ przestrzenny w postaci wydłużonego prostokąta obrysu murów miejskich, opartego o dolinę Wietcisy i z nietypowo, bo peryferyjnie usytuowanym, kwadratowym rynkiem.

[ edytuj ] Dzisiaj

Skarszewy są prężnie rozwijającym się małym miastem, w przeciągu kilku tygodni powstały tu dwa supermarkety : Biedronka i POLOmarket . Bliskość do Gdańska , Starogardu Gdańskiego i Tczewa zwiększa liczbę ludności Skarszew. Niedawno uruchomiono kompleks sportowy z boiskami do piłki nożnej, siatkowej i koszykowej w ramach programu Orlik 2012 . Prawdopodobnie ma zostać ponownie uruchomione skarszewskie kino.

[ edytuj ] Galeria

Rynek	Rynek	Kościół parafialny pw. św. Michała
Wnętrze kościoła p.w. św. Michała

[ edytuj ] Zobacz też

• Cmentarz żydowski w Skarszewach
• Jezioro Godziszewskie
• Parafia św. Michała Archanioła w Skarszewach
• Synagoga w Skarszewach
• Zygmunt Zieliński (burmistrz Skarszew)

Przypisy

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

• Skarszewy w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich , Tom X (Rukszenice – Sochaczew) z 1889 r.
• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p  •  d  •  e Miasta Kociewia Starogard Gdański • Tczew • Świecie • Pelplin • Gniew • Skarszewy • Nowe • Skórcz Czarna Woda - miasto pogranicza borowiacko - kociewskiego

p  •  d  •  e Miasta województwa pomorskiego Miasta powiatowe Bytów • Chojnice • Człuchów • Gdańsk • Gdynia • Kartuzy • Kościerzyna • Kwidzyn • Lębork • Malbork • Nowy Dwór Gdański • Pruszcz Gdański • Puck • Słupsk • Sopot • Starogard Gdański • Sztum • Tczew • Wejherowo Miasta gminne Brusy • Czarna Woda • Czarne • Czersk • Debrzno • Dzierzgoń • Gniew • Hel • Jastarnia • Kępice • Krynica Morska • Łeba • Miastko • Nowy Staw • Pelplin • Prabuty • Reda • Rumia • Skarszewy • Skórcz • Władysławowo • Ustka • Żukowo

p  •  d  •  e Powiat starogardzki Miasta Czarna Woda • Skórcz • Starogard Gdański • Skarszewy Gminy miejskie Czarna Woda • Skórcz • Starogard Gdański Gminy miejsko-wiejskie Skarszewy Gminy wiejskie Bobowo • Kaliska • Lubichowo • Osieczna • Osiek • Skórcz • Smętowo Graniczne • Starogard Gdański • Zblewo

p  •  d  •  e Powiat kościerski (1919-1975) Siedziba powiatu – Kościerzyna Przynależność wojewódzka woj. pomorskie (II RP) (1919-39) • woj. gdańskie (1945-75) Miasta (1919-75) Kościerzyna • Skarszewy Gminy wiejskie zbiorowe (1934-54 i 1973-75) Dziemiany • Kościerzyna • Liniewo • Lipusz • Nowa Karczma • Pogódki (do 1954) • Skarszewy • Stara Kiszewa • Wielki Klincz (od 1973) Zobacz też Dziemiany-Lipusz (1976-83) • Nowa Karczma-Liniewo (1976-82)

Warning: include_once(/home/legavenue/ftp/strony/lafsen.com/logowanie_lafsen.php) [ function.include-once ]: failed to open stream: No such file or directory in /home/legavenue/ftp/strony/lafsen.org.pl/wiki/index.php on line 73

Warning: include_once() [ function.include ]: Failed opening '/home/legavenue/ftp/strony/lafsen.com/logowanie_lafsen.php' for inclusion (include_path='.:/usr/local/lib/php') in /home/legavenue/ftp/strony/lafsen.org.pl/wiki/index.php on line 73
| HOME | wikipedia | quady

Papież spotka się z ofiarami księży-pedofilów?

Być może w trakcie wizyty w Wielkiej Brytanii Benedykt XVI spotka się z ofiarami księży-pedofilów - poinformował w piątek dziennikarzy rzecznik Watykanu ksiądz Federico Lombardi.

Pierwsza dama chce polecieć do Smoleńska

Pierwsza dama Anna Komorowska chce wziąć udział w pielgrzymce do Smoleńska - poinformowała Kancelaria Prezydenta. Z inicjatywą takiej podróży, która miałaby się odbyć w październiku, wystąpili bliscy 28 ofiar katastrofy z 10 kwietnia.

Komorowski popiera inicjatywę ws. pielgrzymki do Smoleńska

Prezydent Bronisław Komorowski powiedział, że "całym sercem i całą duszą" popiera inicjatywę - z którą wystąpili bliscy 28 ofiar katastrofy z 10 kwietnia - ich wyjazdu z pielgrzymką do Smoleńska i zabrania tam krzyża sprzed Pałacu Prezydenckiego.

Pierwsza ofiara sporu wokół spalenia Koranu

Jeden Afgańczyk został zastrzelony podczas manifestacji przed bazą NATO w Fajzabadzie (północ Afganistanu) przeciw planom spalenia egzemplarzy Koranu w USA - powiedział rzecznik władz prowincji Badachszan. Protesty objęły także inne miasta.

W. Brytania: Policja ostrzega antypapieskich obsesjonatów

Funkcjonariusze londyńskiej policji, której powierzono ochronę Benedykta XVI w czasie jego wizyty w Szkocji i Anglii, monitorują ludzi podejrzewanych o to, że mają obsesję lub osobiste urazy na punkcie papieża - poinformował dziennik "The Times".